Kavuktaki İlim

Bir gün köye uzak bir şehirden bir mektup gelmiş. Mektubu alan köylü okuma bilmiyormuş. Başında kocaman kavuğuyla Nasreddin Hoca'yı görünce koşup gelmiş: "Hocam, sen âlim adamsın. Şu mektubu bana okur musun?"

Hoca mektubu almış, açmış. Ama mektup başka bir dilde, Hoca'nın hiç bilmediği bir yazıyla yazılmışmış. Hoca bir sağa bakmış bir sola, harfleri tanıyamamış. "Evlat, bu mektubu ben okuyamam," demiş.

Köylü kızmış: "Ne demek okuyamam Hocam? Başında o kadar büyük bir kavuk var! Kavuğun bu kadar büyükken ilmin nerede?"

Hoca hiç kızmamış. Başındaki kavuğu çıkarmış, köylünün başına geçirmiş: "Al evlat. Eğer ilim kavuktaysa, buyur, şimdi sen oku!"

Köylü kavukla kalakalmış. Mektuba bakmış ama tabii ki o da okuyamamış. Etraftakiler gülmüşler. Köylü mahcup olmuş: "Haklısın Hocam, ilim kavukta değilmiş."

Hoca kavuğunu geri almış: "Evlat, kavuk insanı âlim yapmaz, kaftan insanı padişah yapmaz. İnsanın değeri başındakinde değil, başının içindekindedir. Bir de şunu bil: Bilmediğini söylemek ayıp değildir. Ayıp olan, bilmediği halde bilir gibi yapmaktır."

Sonra Hoca köylüyle birlikte kervansaraya gitmiş. Orada o dili bilen bir tüccar bulmuşlar. Tüccar mektubu okumuş: Köylünün uzak şehirdeki oğlu sağ salimmiş ve yakında eve dönecekmiş. Köylü sevinçten Hoca'nın elini öpmüş. Hoca, "Gördün mü evlat? Ben bilmediğimi söyledim, bilen birini bulduk. Kavuğu kafana geçirseydik hâlâ bekliyor olurduk," demiş.